12 Mart 2012

Peynir hakkinda derleme


Kahvaltilarda tukettigimiz taze ve/veya gunluk peynirlerimizi az cok hepimizi tattik. (Ingilizce klavye ile yazdigimdan sikinti var:) Ilk etapta aklimiza gelen beyaz peynir, kasar peyniri- eskisi yenisi- ve tulum peyniri. Daha az bilinenler ise isli Cerkes ve Van otlu peyniri. Bu yazi ise hanimin okunasi diye ayirdigi bir derginin (Time Out Istanbul) bir sayfasinda karsilastigim bir konu basligindan ilham aliyor. Bizim topraklarimizdan olmayan ancak bizim sofralarimizda da yavas yavas yer edinen peynir turleri hakkinda kisacik ozellikler verecegim.

Kendi tukettigim peynirleri ilk siralarda verecegim. Bu sirayi belirlerken de ne siklikla yedigim belirleyici etmen olacak. Daha sonra adi ilgincime giden ve okuyanlarin da bilgi sahibi olmasini diledigim peynir cesitleri listede yerini alacak.



1- Hellim: Bu peynir cesidini ev kahvaltilarinda Luleburgaz'da tuketiyoruz. Hellim'in Kibris peyniri oldugu soylenir. Kibris Rumlari arasinda 'Hallaoumi' olarak anilir. Mozarella'ya da benzer. Inek, keci veya koyun sutunden imal edilir. Biz genelde tavada pisirerek tuketiriz, ki bu da onerilen yontemlerinden biridir. Ancak biraz tuzludur, bilginize. Asma yapragina sarip izgarada pisirilmesi de tavsiye edilir.



2- Mozarella: Sagolsun Pizza Hut ile baslayan ulkemizdeki zincir seklinde genisleyen pizza cilginligi, Domino's ile ulkemizde kok saldi. Daha sonrasinda tureyen diger pizzacilar ile beraber pek cogumuz mozarella peyniri o veya bu sekilde tattik. Bembeyaz bir peynir mozarella. Italyanlar cok tercih ediyorlar. Gittim Italya'ya bizzat da gordum, sozume inanin.Italyanlar buffalo sutunden uretirken; biz ise inek sutu kullaniyoruz. Domates ile mozarella et tuketmeyen kisiler icin vazgecilmez bir pizza turunu tesekkul ediyor. Asagida da gorebildiginiz uzere illa ki pizzada tuketmeniz de zaruri degil.


3- Parmesan: Italya'nin Parma takimini duyanlar, bugune kadar bu peynirin o yoreden olmadigini fark etmedilerse en azindan bu yaziyi okuduklarindan fark edecekler. Yapisi sert ve kuvvetli bir aromaya sahip. Salatada ve makarnada yogunlukla kullanimi tercih edilir. Ote yandan yaslandikca daha makbul oldugundan bahsedilir.


4- Cheddar: Yaziyi yazmadan evvelki haftada surekli Arby's menusunden biftekli cheddarli hamburger tuketmis biri olarak, her ne kadar tadi damagima oldukca ciddi anlamda yabanci gelse de bir sekilde peynirin farkli tadi beni yemeye tesvik etti. Zira biftek dedigin yillardir oyle veya boyle yedigim bir et. Cheddar, unlu bir Ingiliz peyniri. Cheddar da mozarella gibi aromasi kuvvetli ve sert yapida bir peynir. Tost, sandvic ve kanepelerde kullanimini siklikla goruyoruz.



5- Gouda: Teselli bahsetmelerine gecmeden evvel, Hollanda'ya gittigimde tukettigim Gouda cinsi peyniri listeye almaz isem icim rahat etmez. Bu peynir, orta sertlikte sari renkte ve yagli bir peynir. Inek sutu ile yapiliyor. Adini uretildigi bolgeden aliyor.



Digerleri kategorisine giren peynirler ise Rus gravyeri, Fransiz Camembert'i, Brie'si ve Roquefort'u ile Hollandali Edam oluyor. a) Gravyer, Kars yoresinde uretimine bilfiil devam edilen bir tur. Tam yagli inek sutunden imal ediliyor. Koyu sari renkte ve iri gozenekli.
b) Camembert, beyaz kuflu kabugu ve yumusak dokusu vatandasi Brie ile cok benzesiyor. Camembert'in 1 kg.i icin 7 kg sut harcamaniz gerekiyor ve bu, size ne kadar yagli ve lezzetli bir peynir ile karsi karsiya oldugunuzu hatirlatan bir ayrinti.
c) Roquefort ise vatandaslari gibi kuflu, ancak keskin tatli ve kremsi bir peynir. Bu tarz peynir yapmak icin kullanilan kuf, ozel bir yontem ile kizartilan cavdar ekmeginin kurutulmasi ve sonrasinda rutubetlendirilerek yumusatilmasiyla elde ediliyor.
d) Edam ise bu yazi ozelinde bahsedilecek son peynir turu ve adinin kokeni Hollanda'nin Edam kasabasina dayaniyor. Inek sutunden uretilen peynir, oldukca hafif ve tatli- meyve ile uyumu mukemmel.